QöllanmaYangi özbek alifbosi

Yangi alifbo

Yangi özbek alifbosi

Yangi özbek lotin alifbosi: Oʻ → Ö, Gʻ → Ğ, Sh → Ş, Ch → Ç, «ng» harfining çiqarilişi, misollar va yangi alifboga ötiş.

2 daqiqa öqiş

Özbek lotin alifbosining yangi tahririda törtta harf bitta belgili şaklga ötadi, «ng» esa alifbodagi mustaqil harflar qatoridan çiqariladi. Bu sahifada özgarişlar, misollar va yangi alifboga ötişda Imlo Go qanday yordam berişi jamlangan.

Qaysi harflar özgaradi?

Amaldagi lotinYangi alifboMisol
Oʻ oʻÖ öoʻzbek → özbek, koʻngil → köngil
Gʻ gʻĞ ğgʻalaba → ğalaba, togʻ → toğ
Sh shŞ şshahar → şahar, maktabshunos → maktabşunos
Ch chÇ çchoy → çoy, kecha → keça

ng — mustaqil harf sifatida alifbodan çiqariladi. Amalda yozuv özgarmaydi: n va g alohida yoziladi — tong, singil, ming.

Qolgan harflar, jumladan x, h, q, yo, yu, ya va tutuq belgisi (ʼ) öz holiça qoladi: sanʼat, maʼno, şeʼr.

Nega bu muhim?

  • Bir tovuş — bir harf. «sh», «ch» kabi ikki belgili yozilişlar örniga bitta harf: matn qisqaroq va öqiş osonroq.
  • Apostrof muammosi yöqoladi. Oʻ va gʻ dagi belgi klaviaturalarda turliça teriladi (' ‘ ’ ʻ `), bu esa qidiruv va matn tahlilida xatolarga olib keladi. Ö va Ğ bilan bu muammo bölmaydi.
  • Bir xil öqiliş. «Ishoq» va «işoq» endi yozuvda farqlanadi: birinçisida s va h — alohida tovuşlar.

Diqqat qilinadigan sözlar

Ba’zi sözlarda «sh» bitta harf emas, balki s va h tovuşlarining yonma-yon kelişi:

SözYangi alifbodaIzoh
IshoqIshoqs + h (kirillda — Исҳоқ)
ashobashobs + h (асҳоб)
mushafmushafs + h (мусҳаф)
mashhurmaşhursh + h (машҳур)

Amaldagi lotinda bunday sözlar tutuq bilan ajratib yoziladi: Isʼhoq, asʼhob. Imlo Go translatori bu sözlarni luğat asosida töğri ögiradi.

Yangi alifboga qanday ötiş mumkin?

  1. Matnlarni ögiring. Lotindan yangi alifboga yoki kirilldan yangi alifboga translatoridan foydalaning.
  2. Yozişni maşq qiling. Tez yoziş bölimida «yangi» yozuvini tanlang — Ş, Ç, Ö, Ğ ni oddiy klaviaturada sh, ch, o‘, g‘ deb terasiz.
  3. Klaviaturani sozlang. Turkça klaviatura tartibida Ş, Ç, Ö, Ğ harflari tayyor turadi; telefonlarda esa harfni bosib turiş orqali çiqadi.

Köp beriladigan savollar

Eski lotindagi matnlar endi notöğrimi? Yöq, ular öqilişda qoladi. Kerak bölsa, translator bilan bir zumda yangi alifboga ögirasiz.

Kirill yozuvidan töğridan-töğri yangi alifboga ögirsa böladimi? Ha — kirilldan yangi alifboga yönalişi bor. Kirill yozuvi bir qiymatli bölgani uçun bu yönaliş eng aniq natija beradi.

Yangi alifboda tutuq belgisi qoladimi? Ha. Faqat oʻ va gʻ dagi belgi yöqoladi; sanʼat, maʼno kabi sözlardagi tutuq belgisi saqlanadi.

Bu sahifada xato yoki tuşunarsiz joy bormi? Bizga yozing — tezda tuzatamiz.